Σεξουαλικός Προσανατολισμός


Ερωτήσεις & Απαντήσεις

1) Τι σημαίνει σεξουαλικός προσανατολισμός;
Σαν σεξουαλικό προσανατολισμό θεωρούμε την συναισθηματική, σεξουαλική, τρυφερή ή άλλη έλξη που αισθανόμαστε για κάποιον άλλο άνθρωπο. Ξεχωρίζει εύκολα από τα άλλα στοιχεία της σεξουαλικότητας, όπως το βιολογικό φύλο, την ταυτότητα φύλου (άντρας ή γυναίκα με την ψυχολογική έννοια) και το κοινωνικό φύλο (νόρμες που αφορούν την αρρενωπή ή θηλυπρεπή συμπεριφορά).
Ως εκ τούτου, είναι αδύνατον να οριοθετηθεί - με την στενή έννοια - εφόσον περιλαμβάνει όλο το φάσμα των σεξουαλικοτήτων από την αποκλειστική ομοφυλοφιλία μέχρι την αποκλειστική ετεροφυλία, συμπεριλαμβανομένων και των μορφών αμφιφυλοφιλίας. Επιπροσθέτως, ο σεξουαλικός προσανατολισμός διαφέρει από την σεξουαλική συμπεριφορά γιατί σχετίζεται με συναισθήματα και το πώς αυτοπροσδιορίζεται κάποιος.

2) Τι αναγκάζει έναν άνθρωπο να υιοθετεί συγκεκριμένο σεξουαλικό προσανατολισμό;
Υπάρχουν διάφορες θεωρίες, αν και οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν πως είναι πιθανότατα αποτέλεσμα των περίπλοκων δράσεων ανάμεσα σε διάφορους παράγοντες. Επίσης, διαμορφώνεται στους περισσότερους ανθρώπους σε νεαρή ηλικία. Αυτό που έχει σημασία είναι να μην στεκόμαστε στα αίτια που διαμορφώνουν τον ένα ή τον άλλο σεξουαλικό προσανατολισμό, αλλά στο ότι τα αίτια αυτά είναι διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η στερεοτυπική ερμηνεία του όρου.

3) Θα μπορούσε να είναι θέμα επιλογής;
Όχι. Είναι αδύνατον ένας άνθρωπος να επιλέξει αν θέλει να είναι ομοφυλόφιλος ή ετερόφυλος. Τα πρώτα δείγματα του σεξουαλικού προσανατολισμού που θα έχει κάποιος αρχίζουν να εμφανίζονται στην εφηβεία και χωρίς να έχει υπάρξει καμία σεξουαλική επαφή ή εμπειρία. Μπορούμε, όμως, να επιλέξουμε πως θα αντιμετωπίσουμε τα συναισθήματα που μας δημιουργούνται και οι ψυχολόγοι δεν θεωρούν πως ο σεξουαλικός προσανατολισμός είναι συνειδητή επιλογή που θα μπορούσε κάποια στιγμή να αλλάξει.

4) Υπάρχει θεραπεία;
Όχι ο σεξουαλικός προσανατολισμός είναι κάτι που δεν αλλάζει. Λίγα είναι τα άτομα που αισθάνονται άβολα με το σεξουαλικό τους προσανατολισμό, σε σημείο που να θέλουν ν' αλλάξουν, αλλά αυτό οφείλεται κυρίως σε πιέσεις που δέχονται από το οικογενειακό ή κοινωνικό τους περιβάλλον ώστε να αναζητήσουν ψυχιατρική βοήθεια, πράγμα που θα έκανε και κάθε ετερόφυλος κάτω από ανάλογες συνθήκες. Η αλήθεια είναι πως κανένας ψυχολόγος, ψυχίατρος ή ψυχαναλυτής (πλην σπανίων, δυστυχώς, παραδειγμάτων) δεν θεωρεί ασθένεια την ομοφυλοφιλία, απλά προσφέρει την βοήθεια και τις γνώσεις του όταν ένα άτομο θελήσει να αποκαλύψει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό ή πιέζεται από το περιβάλλον τους.

5) Είναι η ομοφυλοφιλία ψυχική ασθένεια ή συναισθηματικό πρόβλημα;
Κάθε άλλο. Ο κλάδος της ψυχιατρικής και ψυχολογίας δεν θεωρεί πλέον πως η ομοφυλοφιλία είναι ασθένεια και κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό μετά από 35 χρόνια αντικειμενικής και επισταμένης έρευνας. Αξίζει ν' αναφέρουμε πως οι ειδικοί θεωρούσαν στο παρελθόν τον ομοερωτικό προσανατολισμό σαν ψυχική ασθένεια - όπως και η κοινωνία - λόγω ελλιπούς ή προκατειλημμένης πληροφόρησης. Οι προκαταλήψεις άρχισαν να γκρεμίζονται μία προς μία μετά το 1973 όταν η Ένωση Αμερικάνων Ψυχιάτρων αφαίρεσε την ομοφυλοφιλία από τον κατάλογο των ψυχικών νοσημάτων.

6) Πόσο καλός μπορεί να είναι ένας γονέας με ομοερωτικό προσανατολισμό;
Το πόσο καλός ή κακός είναι ένας γονέας δεν εξαρτάται από τον σεξουαλικό του προσανατολισμό. Σύμφωνα με τα πορίσματα μελετών (κυρίως σε ΗΠΑ), οι οποίες έγιναν σε παιδιά γονέων με ομοερωτικό και ετεροερωτικό σεξουαλικό προσανατολισμό, δεν υπήρξαν αξιοσημείωτες διαφορές σε ότι αφορά την ευφυΐα, την ψυχολογική και κοινωνική προσαρμογή και την δημοτικότητα σε φίλους και συμμαθητές. Αυτό που έχει σημασία να καταλάβουμε είναι πως ο σεξουαλικός προσανατολισμός του γονέα δεν έχει καμία απολύτως επίδραση στον σεξουαλικό προσανατολισμό του παιδιού.

7) Χρειάζεται να δηλώνουν ανοικτά τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους;
Χρειάζεται γιατί έτσι δεν κρύβονται, δεν καλύπτονται πίσω από ψέματα και σε γενικές γραμμές είναι θέμα αυτοεκτίμησης, αυτοσεβασμού και θετικού παραδείγματος για την ευρύτερη lgbt κοινότητα.

8) Πόσο δύσκολη είναι αυτή η διαδικασία;
Εξαρτάται από τις διεργασίες που έχει κάνει κάθε μια και καθ' ένας μέσα του. Η αρχική συνειδητοποίηση του διαφορετικού σεξουαλικού προσανατολισμού δημιουργεί αναπόφευκτα συναισθήματα φόβου και ντροπής. Αισθάνονται μόνοι και γίνονται εύκολη λεία σε ρατσιστικά σχόλια και συχνά επιθέσεων βίας λόγω των προκαταλήψεων και της κακής πληροφόρησης της ευρύτερης κοινωνίας.

9) Υπάρχει τρόπος να ξεπεραστούν οι προκαταλήψεις;
Η σωστή και τεκμηριωμένη πληροφόρηση πάντα συμβάλλει στην κατάρριψη των  προκαταλήψεων μιας κοινωνίας, αλλά αυτό σημαίνει πως ο κόσμος αυτής της κοινωνίας βλέπει και θέλει να βλέπει θετικά τη διαφορετικότητα. Επιπροσθέτως, θετικός είναι και ο ρόλος του κράτους με την μορφή της νομικής προστασίας της διαφορετικότητας.

10) Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της σωστής ενημέρωσης;
Η σωστή ενημέρωση σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού παίζει μεγάλο ρόλο όχι μόνο στην άρση των διακρίσεων, αλλά δημιουργεί τις κατάλληλες θετικές συνθήκες ώστε η lgbt κοινότητα να μην αντιμετωπίζεται με αρνητικά σχόλια και τα μέλη της να μπορούν ελεύθερα να εκφράζουν τα συναισθήματα τους.

Πηγή: www.apa.org

Όταν η Ελλάδα ανακάλυψε τις λεσβίες


Σερφάροντας διαδικτυακά βρέθηκα μπροστά σε δημοσίευμα παλιού περιοδικού (δεν κυκλοφορεί πλέον) γυναικείας ύλης με τίτλο «Λεσβίες υπάρχουν στην Ελλάδα!». Αδύνατον να μη γελάσω. Αδύνατον να μην σκεφτώ την άγνοια που βασίλευε τότε (μιλάμε για Ιούνιο 1980). Άγνοια που επικρατεί ακόμα γύρω μου, όπως συνειδητοποιώ μέσα από συζητήσεις όπου πλειστάκις έχω βρεθεί απέναντι σε χαρακτηριστικούς εκπροσώπους του αντρικού φύλου που με νεοναζί- attitude μου λένε τι να κάνω και τι δεν πρέπει να κάνω, σα να είναι «επίτιμες» λεσβίες και 'γω η πρώτη ουρανοκατέβατη! Αυτή η άγνοια έχει διαιωνίσει πολλές ομοφοβικές προκαταλήψεις και δεν είναι καθόλου τυχαίο που ο λεσβιασμός (όπως και η ομοφυλοφιλία γενικά) συγχέεται με τον προσηλυτισμό σε θέματα γονεϊκότητας. Χαρακτηριστική ρήση το «θα κάνουν τα παιδιά σαν τα μούτρα τους!» (sic). Παρατηρώντας καλύτερα τις μορφές γονεϊκότητας γύρω μου θα έλεγα με σιγουριά πως άλλος γονέας έχει τ' όνομα και άλλος τη χάρη! Τα ευκόλως εννοούμενα ...;

 Δυστυχώς, ένας μεγάλος αριθμός str8 πιστεύει ακόμα πως η ομοφυλοφιλία είναι κάτι το αναστρέψιμο, πως επιλέξαμε το σεξουαλικό μας προσανατολισμό και πως μπορούμε ν' αλλάξουμε, άμα θελήσουμε. Γίνεται το αντίστροφο; Θα επέλεγαν συνειδητά ομοερωτικό σεξουαλικό προσανατολισμό; Σα να μου λένε, δηλαδή, πως η αυτοεκτίμηση, η κοινωνική αποδοχή, ο σεβασμός και η νομοθέτηση των ίσων δικαιωμάτων αγγίζουν τη σφαίρα της μαρξιστικής ουτοπίας. Σεβαστό το δικαίωμα στη διαφορετική άποψη, αλλά έχω ακούσει τόσα ευτράπελα που θα έλεγα πως οι απόψεις διαμορφώνονται ανάλογα με την εκάστοτε διάθεση ή τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν ή από το πόσο πειστικά είναι αυτά που ακούσαμε ή διαβάσαμε πρόσφατα.

 Λίγο έως πολύ έχουμε σπαταλήσει αρκετή ενέργεια προσπαθώντας ν' αλλάξουμε τέτοιες στάσεις και απόψεις και μπορεί να φαίνεται σα να μας ενδιαφέρει περισσότερο τι γνώμη έχουν οι str8 για μας παρά το πώς θα κάνουμε τη ζωή μας περισσότερο ολοκληρωμένη και ευτυχισμένη. Όμως, είναι αδύνατον να μιλήσεις για ομοφυλοφιλία, lgbt κοινότητα, λεσβιακή κουλτούρα, ομοερωτικές σχέσεις, κινηματική πολιτική ή απλά για τη ζωή σου σα να ήταν θέματα ξέχωρα. Δεν υπάρχουν σαφή όρια ανάμεσα στα θέματα αυτά. Όταν αναφέρεσαι στη ζωή σου ή τη σχέση με τους οικείους σου είναι αδύνατον να μην αναφερθείς σε βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζεις ή αντιμετώπισες. Είναι αδύνατον να μην αναφερθείς σε βασικά αιτήματα της ευρύτερης lgbt κοινότητας. Κάνεις με τον τρόπο αυτό κινηματική πολιτική. Αναγκάζεσαι να χρησιμοποιείς απλή γλώσσα και κατανοητή επιχειρηματολογία όταν αναφέρεσαι σε βιώματα και αιτήματα, ιδιαίτερα όταν έχεις απέναντι κόσμο που δεν γνωρίζει. Ακόμα χειρότερα δε, όταν έχεις να κάνεις με τα ΜΜΕ που ή το παίζουν ή είναι άσχετα και συχνά οι τίτλοι χρησιμοποιούνται για να τραβήξουν περισσότερο το αναγνωστικό κοινό παρά για να ενημερώσουν. Το political correct πάει στο βρόντο, δηλαδή. Το 1980 η Ελλάδα με το περιοδικό «Πάνθεον» ανακάλυψε την ύπαρξη ενός νέου είδους πολιτισσών που λέγονται λεσβίες. 27 χρόνια μετά με το «ΒΗΜΑGAZINO» ανακαλύπτει πως υπάρχουν οι «άλλες» γυναίκες. Χμ, λέτε;

Uncovered City, στήλη "Altera Pars", τεύχος 25

Το ξεχασμένο DVD


Ένα ξεχασμένο DVD του L Word στάθηκε αφορμή να θυμηθώ δύο ερωτήματα που μου είχαν περάσει από το μυαλό όταν, αρχές καλοκαιριού, μια φίλη έφερε σχεδόν όλη τη σειρά σπίτι. Περάσαμε μερικά βράδια γεμίζοντας τασάκια με αποτσίγαρα, πίνοντας μπίρες, κάνοντας διαλείμματα για να μαγειρέψουμε κάτι και χαϊδεύοντας τον «αντίζηλο» γάτο μου, ο οποίος μας έριχνε κατά διαστήματα απορημένες ματιές. 1) Πώς μου φάνηκε η σειρά; και 2) σε ποια απ' όλες θα την έπεφτα;

 Σαν σειρά, με έντονο στοιχείο σαπουνόπερας, δεν είναι καθόλου άσκημη. Τουναντίον, βοηθά το str8 κοινό να καταλάβει πως η ζωή μας δεν είναι διαφορετική, με την ευρύτερη έννοια. Η χαρά και ο πόνος δεν έχουν φύλο. Όταν πέφτουν οι μάσκες, δημιουργείται κλίμα κατανόησης, η κατανόηση καταρρίπτει φόβους και όταν γκρεμίζονται φόβοι έρχεται η απομυθοποίηση και παράλληλα η αποδοχή. Αυτό, νομίζω, θέλουμε όλες. Να γίνουμε αποδεκτές και όχι να ενσωματωθούμε σ' ένα κοινωνικό σύστημα που σε δέχεται μόνο όταν κρύβεσαι.

 Παράλληλα, βοηθά και όσες σκεφτόμαστε να ξανοιχτούμε στον περίγυρο μας ή έχουμε ήδη κάνει το πρώτο δειλό βηματάκι. Μ' άρεσε που οι χαρακτήρες της σειράς έχουν ξεφύγει από την μίζερη και χιλιοχρησιμοποιημένη εικόνα της λεσβίας που είναι μόνη, ζει μόνη και παραμένει μόνη ενώ ο κόσμος γύρω της ζευγαρώνει την ευτυχία του. Κλείνοντας την απάντηση στο πρώτο ερώτημα, θα έλεγα πως παρουσιάζονται θετικά διάφορες λεσβίες που, ευτυχώς, έχουν ξεφύγει από τα βλαβερά στερεότυπα και μύθους μιας άλλης εποχής. Λεσβίες υπάρχουν παντού, τελικά. Και το απολαμβάνουμε.

 Σε ποια, τώρα, θα την έπεφτα; Η φιλενάδα μου με στρίμωξε άγρια το δεύτερο βράδυ της dvdομανίας να ομολογήσω ποια μου αρέσει. Η απάντηση ήταν ένα ξερό «εξαρτάται». Είναι απολαυστική γυναικοπαρέα και παρουσιάζει με πολύ απλό τρόπο τις σχέσεις που δημιουργούμε είτε είναι ερωτικές ή φιλικές. Ακόμα πιο απολαυστικές δε, οι ατάκες τους.

 Η Shane είναι για «επικίνδυνα» παιγνίδια και εγώ σε κρίσιμη ηλικία για έγκλημα, αλλά μου τράβηξε το μάτι σε επικίνδυνο βαθμό. Η Dana πολύ σπορτίβ και δεν μπορώ να τρέχω από τουρνουά σε τουρνουά κρατώντας ρακέτες, ρίχνοντας μπαλάκια και μαζεύοντας πετσέτες. Μάλλον θα έμενα σπίτι κρατώντας συντροφιά στον γάτο της (είμαι γατομάνα το άτιμο) και ετοιμάζοντας ένα low calories γεύμα για μετά τη προπόνηση. Θα κρατούσα αποστάσεις ασφαλείας από τη «δεν ξέρω ακόμα τι θέλω» Jenny γιατί στη φάση που βρίσκεται είναι σίγουρο πως θα μου πήγαινε το ψυχισμό πέρα δώθε. Μια χαρά κορίτσια οι υπόλοιπες και ποια να πρωτοδιαλέξεις!

 Ψηφίζω, τελικά - να το πάρει το ποτάμι - τη πικάντικη φατσούλα της Shane, που αν και μικρή σε ηλικία έχει ήδη πάρει τη ζωή της στα χέρια και δεν κωλώνει πουθενά. Αυτό είναι που μ' αρέσει σε μια γυναίκα. Το τσαγανό.

 Εν κατακλείδι, είναι καλό να βλέπεις πως δεν χάλασε ο κόσμος που είσαι λεσβία, που προσπαθείς να σφραγίσεις μια μακρόχρονη σχέση με ένα παιδί, που αναζητάς το νέο νήμα της ζωής σου ή που δεν σε αποπαίρνουν γιατί δεν συμβαδίζεις με άλλα μέτρα και σταθμά. Δεν υπάρχει ο φόβος της απόρριψης. Οι χαρακτήρες του L Word κυκλοφορούν ανάμεσα μας, σε επικίνδυνο βαθμό θα έλεγα.

Uncovered City, στήλη "Altera Pars", τεύχος 24

Ένα ευαίσθητο ζήτημα


«Η ομοφυλοφιλία δεν είναι στ' αλήθεια αποδεκτή», δήλωσε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ Αλί Αμπντουσαλάμ Τρέκι σε σχετική ερώτηση που του έγινε με αφορμή την εκλογή του. Και συνέχισε: «Υπάρχουν ορισμένες χώρες που επιτρέπουν την ομοφυλοφιλία, νομίζοντας ότι πρόκειται για μια μορφή δημοκρατίας. Εγώ δεν νομίζω ότι είναι έτσι», σηματοδοτώντας όχι μόνο το πισωγύρισμα, αλλά και την ομηρία του Οργανισμού από ανθρώπους που συμβουλεύουν το μίσος και την μισαλλοδοξία. Οι δηλώσεις αυτές θορύβησαν την παγκόσμια ΛΟΑΤ κοινότητα όχι μόνο για την μη ανοχή του περιεχομένου τους, αλλά και γιατί ενδέχεται να ανατραπεί το ψήφισμα της 18/12/08 της Γενικής Συνέλευσης όπου 66 χώρες-μέλη του ΟΗΕ είχαν ταχθεί υπέρ της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου σε παγκόσμιο επίπεδο. Η προστασία αυτή περιελάμβανε για πρώτη φορά στα χρονικά του Οργανισμού και τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου.

 Τόσο οι δηλώσεις όσο και το σκεπτικό του Τρέκι ακολουθούν πιστά την ρατσιστική και μισαλλόδοξη πολιτική των θεοκρατικών ομάδων, που στην πρώτη ευκαιρία θα κάνουν κήρυγμα μίσους αντιδρώντας στην κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ με διάφορα προσχήματα. Λογικό ήταν να θορυβηθεί η παγκόσμια ΛΟΑΤ κοινότητα εφόσον άνθρωποι σε θέσεις εξουσίας οφείλουν να προάγουν το έργο του φορέα, στον οποίον ανήκουν, και όχι να χρησιμοποιούν την δομή του για να ανατρέψουν τις δημοκρατικές απόψεις της κοινής γνώμης. Είναι αδύνατον να πισωγυρίζουμε σε μυθοπλασίες του παρελθόντος, που αφήνουν να εννοηθεί πως η ομοφυλοφιλία είναι ψυχοπαθολογική κατάσταση, οι ομοφυλόφιλοι είναι παιδεραστές, ο τρόπος που ζουν οδηγεί στην αυτοκαταστροφή, είναι ναρκομανείς ή θέλουν να επιβάλουν τον δικό τους τρόπο ζωής για να καταστρέψουν τον θεσμό της οικογένειας. Έτσι είναι σαν να περιθωριοποιείς μια ευπαθή ομάδα που ακόμα παλεύει για ισονομία και αναγνώριση, αντί να την προστατεύεις.

 Δεν είναι, μάλιστα, λίγες οι φορές που το θέμα της αναγνώρισης των ομοερωτικών ζευγαριών έχει χαρακτηριστεί ως «ειδικό δικαίωμα ή προνόμιο» ώστε να μειωθεί σημαντικά η υποστήριξη του ζητήματος από κόσμο με δημοκρατικές και φιλελεύθερες απόψεις. Τέτοια ρητορική προάγει την ανισότητα και ακολουθεί επιχειρηματολογία που εύκολα πείθει τους αδαείς και συντηρητικούς. Προάγει, παράλληλα, ιδεολογίες που αντιτίθενται σε βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, όπως της ελεύθερης αυτοδιάθεσης, της ασφαλούς και αξιοπρεπούς διαβίωσης, του δικαιώματος στην εργασία, την πρόσβαση στο σύστημα των ασφαλιστικών παροχών κλπ.

 Σε όλα τα παραπάνω επιστρατεύονται και οι Βιβλικές διδαχές σαν επιστέγασμα του λόγου το αληθές. Η θρησκεία, όμως, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται σαν εφαλτήριο για τα πογκρόμ που εξαπολύονται κατά των ομοφυλόφιλων σε ορισμένες χώρες, αλλά και σαν δικαιολογία για την μη κατοχύρωση δικαιωμάτων που θεωρούνται πια σύγχρονη κοινωνική ανάγκη. Η είδηση του απαγχονισμού ενός ομοφυλόφιλου μπορεί να μας φαίνεται ανατριχιαστική και απόμακρη, όμως αποτελεί καθημερινή βαρβαρότητα του τι σημαίνει στέρηση από κάθε ανθρώπινο δικαίωμα, ακόμα και αυτό της ζωής.

 Ως εκ τούτου, ο Τρέκι και ο κάθε Τρέκι οφείλει να υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλο τους το φάσμα και όχι να στέκεται σαν τιμωρός, χρησιμοποιώντας τον φορέα του ως ρομφαία, για να θέσει υπό έλεγχο κάθε φιλελεύθερη και δημοκρατική κίνηση. Οφείλει να υπερασπίζεται την ανθρώπινη ζωή και όχι να χειραγωγεί την κοινή γνώμη με τιμωρίες και θανατικές καταδίκες. Η ευαισθησία φαίνεται από κάτι τέτοιες κινήσεις και όχι από τις διάφορες εξαγγελίες-φανφάρες.

Η Αποχή


(Αν ήταν κόμμα, θα ήταν το τρίτο σε δύναμη στη Βουλή. Αν είχε πρόεδρο, κάτι τέτοια θα μας αράδιαζε. Αν κατέβαινε τέτοια πρόταση και  η γιαγιά μου είχε μουστάκια, σίγουρα θα είχε κάνει αλλαγή φύλου! Και τί θα μας έλεγε;;;)

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το κόμμα μας, το κόμμα της ΑΠΟΧΗΣ, έλαβε στις πρόσφατες εκλογές ισχυρή εντολή από το 26% του λαού να προωθήσει αιτήματα που μένουν στο χρονοντούλαπο, στα αζήτητα, αιτήματα καίρια στα οποία αδυνατούμε να κωφεύουμε πλέον. Όταν θέλουμε να μιλάμε για μια χώρα που κοιτάει μπροστά, που πάει μπροστά και συμβαδίζει με τις εξελίξεις των υπόλοιπων προηγμένων χωρών, οφείλουμε να το αποδεικνύουμε εμπράκτως.

Συχνότατα κραυγάζετε απελπισμένα πως ο γάμος ανήκει στους κοινωνικούς θεσμούς που χρειάζονται προστασία, χωρίς ν' αναφέρετε πουθενά από ποιους κινδυνεύει και  πότε. Αφήνετε εσκεμμένα με τέτοιες αοριστολογίες να εννοηθεί πως η επέκταση του θεσμού και στα ζευγάρια του ίδιου φύλου ροκανίζει τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η σημερινή κοινωνία.

Βάζετε το Κράτος στο ρόλο του προστάτη με παροχές που απλόχερα προσφέρονται σε ετερόφυλους  απλά και μόνο γιατί θα κάνουν κάποτε παιδιά, χωρίς ποτέ να σας έχουν υποσχεθεί κάτι τέτοιο. Η δική μας θέση είναι πως ενθαρρύνοντας τέτοια «ζευγαρώματα» για να δημιουργούνται οικονομικές μονάδες (γνωστές σαν οικογένεια) είναι το πρώτο βήμα στην κοινωνική ανισότητα. Ένα πραγματικό κράτος δικαίου οφείλει να εφαρμόζει μέτρα και σταθμά που προστατεύουν όλες τις σεξουαλικότητες, όλα τα ζευγάρια ίδιου και μη φύλου. Και δεν μπορεί να θεωρείται δίκαιη μια κοινωνία που υπολογίζει ωφελιμιστικά σε ποιον θα δώσει «άδεια» και ποιον θ' αφήσει με τα χέρια αδειανά.

Θα είμαστε σύντομοι γιατί εδώ που έχουμε φτάσει τα πολλά λόγια είναι φτώχια και θα σας παρακαλούσα να με ακούσετε με προσοχή. Ο πολιτικός γάμος πρέπει να πάψει ν' αποτελεί προνόμιο μόνο για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Είναι λάθος να πιπιλάμε τη καραμέλα της κινδυνολογίας. Ο θεσμός ποτέ δεν κινδύνεψε. Συνυπάρχει με τον έρωτα και γεννά αγάπη. Είδατε τι συμβαίνει όταν ενώνονται δύο αρσενικά~ Σκεφτείτε με δύο θηλυκά τι θα προκύψει!!!

Προτείνουμε, λοιπόν, με δεδομένο πως για την κοινωνία γάμος= οικογένεια= παιδιά,

  • Για να θεωρείται έγκυρος ο γάμος ενός ετερόφυλου ζευγαριού πρέπει το ζευγάρι μέσα σε πέντε χρόνια από την τέλεση του γάμου να έχει αποκτήσει τουλάχιστον ένα παιδί.
  • Σε περίπτωση που παραμένει άτεκνο μετά την πάροδο της πενταετίας, υποχρεούται να επιστρέψει στο ακέραιο όσες και όποιες παροχές του έχουν δοθεί σε φοροαπαλλαγές, ασφαλιστικά κλπ.

Εμείς δεν τάζουμε προεκλογικά για να υπαναχωρούμε μετεκλογικά φοβούμενοι το πολιτικό κόστος. Εμείς λέμε τα πράγματα με τ' όνομα τους. Γιατί ξέρουμε πολύ καλά τι σημαίνει να απαιτείς ίσα δικαιώματα και να σε κατηγορούν πως ζητάς ειδικά δικαιώματα.

Γιατί τολμάμε να μιλάμε τη γλώσσα της αλήθειας και στεκόμαστε μπροστά στην lgbt κοινότητα με ευαισθησία.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Αν μελετήσετε σε βάθος τι σημαίνει ίσα δικαιώματα, θα καταλάβετε πως η πλειοψηφία απολαμβάνει από αρχαιοτάτων χρόνων δικαιώματα που, σύμφωνα με το νέο πρίσμα των εξελίξεων, μόνο ειδικά θα μπορούσαν να λέγονται. Κάπως έτσι διαιωνίζονται ανισότητες, στις οποίες εμείς μπορούμε να δώσουμε τέλος.

Uncovered City, στήλη "Altera Pars", τεύχος 23

Εδώ Ελλαδιρανιστάν!


Μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι όταν βλέπω τηλεοπτικές εκπομπές (αν μπορούν να ονομαστούν ενημερωτικές) που βασίζονται στην παλιά, δοκιμασμένη συνταγή: παπάς, ψυχολόγος, ομοφυλόφιλος ή λεσβία (ανάλογα) να κονταροκτυπιούνται αν «είναι η αγάπη αμαρτία», με τον εκπρόσωπο της εκκλησίας να ωρύεται για αμαρτία, την/τον ψυχολόγο να επικαλείται διεθνείς αποφάσεις Ενώσεων Ψυχολόγων, παρουσιαστές να προσπαθούν να βγάλουν λαβράκι πιασμένοι από την κάθε λέξη και ...; το κερασάκι (από την απέναντι όχθη) εμείς να προσπαθούμε να εξηγήσουμε τα αυτονόητα.

Τι γελοιότητα και αυτή να συγχωρώ τον ομοφυλόφιλο, αλλά να καταδικάζω την ομοφυλοφιλία σαν να είναι η πράξη ξέχωρη από συναισθήματα! Φαντάζει το ίδιο γελοία και προσβλητική όσο το ν' απαιτήσω από κάθε str8 να απέχει κάθε σεξουαλικής επαφής και ν' αφήσει την αναπαραγωγή του στα χέρια της επιστήμης! Παράλογο να καταδικάζεται κάθε ομοερωτική επαφή με γνώμονα πως δεν στοχεύει στην αναπαραγωγή (βλέπετε λήμμα τεκνοποίηση) γιατί τα παιδιά είναι το μέλλον μιας κοινωνίας (τα ρωτήσαμε ποτέ σε τι κοινωνία θα ήθελαν να ζουν;), γιατί πάσχουμε από υπογεννητικότητα (αυξήστε μισθούς, δώστε παροχές στις μητέρες και το λύσατε), γιατί θα επιβαρυνθεί το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (υπάρχει ακόμα;), γιατί ...;, γιατί ...;, γιατί τόσες πολλές λάθος εικόνες και μηνύματα μέσα στα στενά χρονικά πλαίσια μιας, κατά τα άλλα ενημερωτικής, εκπομπής κοινωνικού προβληματισμού;

Ως γνωστόν η θεσμοθέτηση ίσων δικαιωμάτων ούτε πρόκειται ν' αυξήσει τον αριθμό των lgbt ανθρώπων, ούτε να μειώσει τον αριθμό των γεννήσεων. Αυτό δεν έχει συμβεί πουθενά και σε καμία χώρα του κόσμου. Ο αριθμός των γεννήσεων πέφτει, σε παγκόσμιο επίπεδο στις προηγμένες χώρες, γιατί τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια αποφασίζουν να κάνουν λιγότερα παιδιά και όχι γιατί οι λεσβίες και οι ομοφυλόφιλοι έγιναν ξαφνικά υπερπληθυσμιακή ομάδα. Επιπροσθέτως, όσες χώρες έχουν θεσμοθετήσει ένα μη διακριτικό συνταγματικό σύστημα, χαρακτηρίζονται από αύξηση του αριθμού των γεννήσεων (βλέπετε Σουηδία, Σκανδιναβικές χώρες κλπ) και φροντίζουν για την καλύτερη ποιότητα ζωής των πολιτών.

Εδώ τι; Ο παραλογισμός της ερωτοφοβίας, όχι γιατί η σεξουαλική επαφή (ομοερωτική και μη) είναι μια ελευθερία την οποία οφείλουν να σέβονται, αλλά σαν κάτι που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με σκοπό ν' αποδείξει ποιος ομιλεί από θέση ισχύος και ποιος πρέπει να καταδικαστεί. Αν βάλουμε, δε, στην μέση και τα παιδιά τότε το σεξ γίνεται μια άλλη υστερία που πρέπει παντοιοτρόπως να καταδικαστεί (μην μας πάρουν τον δρόμο τον κακό και άντε μετά να τα συμμαζεύουμε)!!! Αντί, δηλαδή, να προοδεύουμε, καρκινοβατούμε με όλη τη σημασία της λέξης. Αντί η ισότητα ν' αποτελεί θεμέλιο λίθο της νομοθεσίας, χρησιμοποιείται σαν κρησάρα για να χωρίσει το ηθικό από το ανήθικο και να πατάξουμε κατά βούληση το μη αρεστό.

 Κάτι τέτοιες συμπεριφορές με κάνουν ν' αναρωτιέμαι αν η Ελλάδα, χώρα της Ευρώπης και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνει πως βλέπει προς τη Δύση, αλλά έχει αρχίσει να ερωτοτροπεί άγρια με χώρα της Ανατολής, ο Πρόεδρος της οποίας δήλωσε πρόσφατα πως στην χώρα του δεν υπάρχουν ομοφυλόφιλοι (sic). Πώς να υπάρχουν, δηλαδή, όταν αντιμετωπίζουν τον δημόσιο απαγχονισμό για να συνετιστούν οι υπόλοιποι;

Uncovered City, στήλη "Altera Pars", τεύχος 22

Ο κόσμος το ‘χει τούμπανο...


Λεσβίες, gay, transexuals, transgenders, αμφισεξουαλικοί, ετεροφυλόφιλοι κλπ, κλπ, υπάρχουν παντού, ανήκουν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, σε όλες τις επαγγελματικές τάξεις και ...; κυκλοφορούν ανάμεσα μας. Αυτό είναι δεδομένο, όσο δεδομένη είναι και η γη πάνω στην οποία πατάμε και που συνεχώς περιστρέφεται περί τον εαυτό της (η φυσική ήταν το φόρτε μου στο σχολείο). Πριν αρχίσετε να ρωτάτε τι σχέση μπορεί να έχει η γη που γυρίζει με τις λεσβίες, για παράδειγμα, (περπατούν εδώ και αιώνες πάνω στην ίδια γη που πατάτε κι εσείς), θα έθετα το εξής ερώτημα: πόσες φορές έχετε δει κάποια στο δρόμο και σχολιάζετε «την βλέπεις αυτή; Είναι λεσβία!», όχι γιατί σας το έχει πει η ίδια, ούτε γιατί την γνωρίζετε προσωπικά, αλλά γιατί έτσι την κόψατε από το κοντό μαλλί, το μάγκικο περπάτημα, το φαρδύ παντελόνι ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Μαγκιά της και να είναι. Εσάς τι σας κόφτει;

Έρχονται στιγμές που προβληματίζομαι με την μανία να ξεμπροστιάζουμε με αυτό το παραφορεμένο «ο κόσμος το 'χει τούμπανο ...;» λες και είναι κοσμοϊστορικό το γεγονός. Λες και κάτι γίνεται. Λες και αυτό είναι το ζητούμενο, να μουρμουρίζουμε και σχολιάζουμε πίσω από πλάτες. Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στην ιδιωτική του ζωή, πράγμα που με βρίσκει να συμφωνώ απολύτως. Διαφωνώ κάθετα, όμως, όταν προσπαθεί να προστατέψει το «ιδιωτικό του άβατο» με υποκρισία. Κυρίως όταν τέτοιες πράξεις προστασίας - τάχα μου - εφαρμόζονται από γνωστά και επώνυμα πρόσωπα της πολιτικής, καλλιτεχνικής ή άλλης VIP σκηνής. Η αναξιοπρέπεια είναι αναξιοπρέπεια και γίνεται έντονα αισθητή όταν αφορά γνωστά και επώνυμα πρόσωπα, τα οποία θα έπρεπε να δείχνουν μια άλλη συμπεριφορά που θα συνέβαλε στην κοινωνική ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.

Τέτοια υποκριτική συμπεριφορά μας γαργαλάει να την σχολιάσουμε και λειτουργεί σαν κίνητρο για outing, παρόλο που βασίζεται στην ίδια ανήλεη τακτική της δαιμονοποίησης. Μια τακτική που έχουμε, λίγο έως πολύ, βιώσει στο πετσί μας και η οποία χρησιμοποιείται ακόμα εναντίον κάθε διαφορετικού. Ένα άλλο που με προβληματίζει είναι πως σαν πρακτική τείνει να εκμεταλλεύεται τα συναισθήματα ομοφοβίας της κοινής γνώμης και ενδεχομένως τη δική μας εσωτερική ομοφοβία. Με παραπέμπει σε κάποιες άλλες εποχές που οι δοσίλογοι και καταδότες φόραγαν κουκούλα και έδειχναν με το δάκτυλο. Αλίμονο αν έδειχνε εσένα. Ήσουν χαμένος από χέρι.

Θα συμφωνήσω πως δεν μπορεί κάποιοι (γνωστοί) να τα έχουν όλα, να απολαμβάνουν «δημόσιες αρετές» και εμείς (οι άγνωστοι) να παλεύουμε για ισότητα, για δικαιώματα, για κοινωνική αναγνώριση και καταξίωση με το στίγμα των «ιδιωτικών βίτσιων» να συνοδεύει την κάθε δημόσια εμφάνιση μας. Κάπου ο αγώνας είναι άνισος κάτω από τέτοιες συνθήκες. Είναι λογικό να μας πιάνει το παράπονο και αυτό να μεταμορφώνεται σε μανία να ξεμπροστιάζουμε κάθ' ένα και κάθε μια για την οποία έχουμε ακούσει να κυκλοφορούν φήμες - που κάθε άλλο παρά φήμες είναι γιατί καπνός χωρίς φωτιά δεν υπάρχει - εφαρμόζοντας (κατ' ανάγκην) την ίδια ανήλεη τακτική της δαιμονοποίησης. Απομυθοποιώντας θώκους και αξιώματα, πρόσωπα κι ονόματα.

Αδιαφορώ για την υποκρισία σαν μέσο προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Η αξιοπρέπεια, όμως, ουδέποτε με άφησε αδιάφορη ...;

Uncovered City, Στήλη "Altera Pars", τεύχος 20 - 21

Βασική πολιτική στην προώθηση του αιτήματος νομικής αναγνώρισης των σχέσεων


Το αίτημα της αναγνώρισης των σχέσεων ανάμεσα σε ζευγάρια του ίδιου φύλου είναι (αυτή τη στιγμή) και θα παραμείνει φλέγον, όσο δεν βλέπουμε να γίνεται καμία κίνηση από την πλευρά της Πολιτείας (συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης και όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης) και του κράτους με την ευρύτερη έννοια του. Θα ήταν λογικό να συμπεράνουμε πως η κωλυσιεργία του όλου κρατικού μηχανισμού δείχνει πως αποφεύγει με ευλάβεια το όλο θέμα όχι γιατί δεν μπορεί ή δεν έχει τα μέσα να κάνει ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά γιατί δεν θέλει να προχωρήσει σε τέτοιες αναγνωρίσεις.

 Αν δούμε ιστορικά το θέμα της ομοφυλοφιλίας (κυρίως της αντρικής) καταλαβαίνουμε αμέσως πως ανέκαθεν κρινόταν σαν επικίνδυνη πρακτική. Υπάρχουν, μάλιστα, κράτη που εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να προχωρούν σε ακραίες καταδίκες ή να ζητήσουν την βοήθεια του ψυχιατρικού κλάδου ώστε να βρεθεί έστω και κάποια στοιχειώδης «θεραπεία» από την μάστιγα. Στην καλύτερη περίπτωση, αν αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν μη χείρον βέλτιστο, υπάρχουν χώρες που εξακολουθούν να κωφεύουν σε ένα τόσο βασικό αίτημα όσο η αναγνώριση των σχέσεων ή η προστασία μιας μερίδας πολιτών από την όποια πράξη και εκδήλωση διάκρισης. Ένα κράτος που εφαρμόζει έστω και ένα από τα παραπάνω παραδείγματα θέλει να χαλιναγωγήσει την κοινωνία του με βάση ηθικές αξίες που καθ' ολοκληρία υποτιμούν κάθε τι λεσβιακό ή ομοφυλοφιλικό.

 Παρόλα αυτά, και εδώ εντοπίζεται ένα σχετικό παράδοξο, όλες οι ακτιβιστικές οργανώσεις επικεντρώνουν το σύνολο των προσπαθειών τους στο πώς να πείσουν την εκάστοτε κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει την δύναμη που διαθέτει για λογαριασμό τους. Προφανώς στο σημείο αυτό οφείλουμε να διαχωρίσουμε τις έννοιες που συχνά χρησιμοποιούνται και κυρίως τις ελευθερίες που μας παρέχονται από το κράτος, την ίση μεταχείριση και πως την εννοούν οι κρατικοί φορείς και το είδος των συμπεριφορών που προσπαθεί να υποστηρίξει ένα κράτος.

 Συγκεκριμένα, ακόμα και σήμερα στο ελληνικό Ποινικό Δίκαιο ισχύουν νόμοι που θα μπορούσαν να καταδικάσουν σεξουαλικές συμπεριφορές ανάμεσα σε άτομα του ίδιου φύλου και μπορεί οι νόμοι αυτοί να μην χρησιμοποιούνται ή επιβάλλονται, όμως το γεγονός και μόνο πως υπάρχουν μοιάζει με περίτρανη απόδειξη πως κάπου εξυπηρετούν στην οριοθέτηση των ηθικών αξιών κάνοντας τον δικό μας τρόπο ζωής να φαντάζει σαν υποδεέστερος και δημιουργεί αρνητικές εικόνες για κάθε είδους ομοερωτική συμπεριφορά.

 Αυτή η αντιμετώπιση φαίνεται σε όλο της το μεγαλείο όταν αναφερόμαστε στο πολύ λογικό αίτημα της νομικής αναγνώρισης των ζευγαριών του ίδιου φύλου. Αυτή τη στιγμή ο θεσμός του πολιτικού γάμου νομιμοποιεί τις ετερόφυλες σχέσεις μόνο, με ότι αυτό συνεπάγεται, παρά το γεγονός πως έχουν κατατεθεί στο τραπέζι δύο λύσεις: α) η πλήρης εξίσωση των ομοερωτικών με τα ετερόφυλα ζευγάρια σε θέματα κάλυψης, προστασίας και παροχών και β) η θέσπιση του συμφώνου συμβίωσης με το οποίο θα αναγνωρίζονται και νομιμοποιούνται τα ζευγάρια του ίδιου φύλου και όσα ετερόφυλα το επιθυμούν.

Ενδεχομένως, αν όχι η σημερινή τότε σίγουρα κάποια επόμενη κυβέρνηση θα σκεφτεί σοβαρά να εφαρμόσει την δεύτερη λύση με το (εύλογο) σκεπτικό πως έτσι νομιμοποιούνται οι σχέσεις μιας μερίδας φορολογούμενων πολιτών ώστε να μην υποβαθμίζονται σαν πολίτες και σαν άνθρωποι. Ενδεχομένως, να εξαναγκαστεί κάτω από πιέσεις της Ε.Ε, να εναρμονίσει την ισχύουσα νομοθεσία (σίγουρα στο παραπέντε και αφού έχουν εκπνεύσει όλες οι διορίες). Και να μην ξεχνάμε πως ένα από τα βασικά άρθρα του Συντάγματος αναφέρει ρητά πως όλοι οι έλληνες πολίτες (γυναίκες και άντρες) είναι ίσοι και πως έχουν ίσα δικαιώματα. Που σημαίνει πως έχουν δικαίωμα σε ίσες ευκαιρίες, ίση αντιμετώπιση και ίδιο βαθμό προστασίας.

 Ενδεχομένως και μετά τα προαναφερθέντα και επειδή βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο (το παρόν γράφτηκε μια βδομάδα πριν τις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2007), θα ήθελα να δω πόση σοβαρότητα θα δείξουν αυτή τη φορά τα πολιτικά κόμματα και οι αρχηγοί τους και κατά πόσο είναι διατεθειμένοι να θεσμοθετήσουν και αναγνωρίσουν αυτό το περιβόητο και κατά πολύ διαφημιζόμενο «σύμφωνο συμβίωσης». Ελπίζω αυτή τη φορά οι προεκλογικές εξαγγελίες (απ' όποιο κόμμα και αν αυτές προέρχονται) να μην αποδειχτούν η συνήθης πρακτική του «στου κουφού την πόρτα ...;» και αργότερα να ακούσουμε  (για άλλη μια φορά) πως έχουν πολύ πιο σοβαρά πράγματα να ασχοληθούν. Είδαμε με πόση σοβαρότητα διαχειρίστηκαν την αναθεώρηση του Άρθρου 24 για την προστασία των δασικών εκτάσεων, που είχε σαν αποτέλεσμα την λαίλαπα των πρόσφατων πυρκαγιών και τον αφανισμό ανθρώπινων ζωών, χωριών, καλλιεργειών, δασών κλπ. Και τέτοια καταγεγραμμένα μπορεί να αποδειχτούν ράμματα για γούνα τους ...;

Uncovered City, Στήλη "Altera Pars", τεύχος 19

Τα κορίτσια της σιωπηλής ...πόρτας


Κείμενο που δημοσιεύτηκε σε ένθετο της Εφημ. Ελευθεροτυπία στις 05/02/2002

Αν ρωτούσαμε τους απλούς Ελληνες αν θεωρούν πως οι λεσβίες καταπιέζονται με κάποιον τρόπο, οι περισσότεροι θα απαντούσαν καταφατικά και προσθέτοντας: στο πλαίσιο που αισθάνεται καταπίεση και ένας άντρας ομοφυλόφιλος. Και μπορεί αυτή η εικόνα να αλλάζει σιγά σιγά, αλλά απέχει πολύ από την εικόνα και τη θέση που έχουν οι λεσβίες σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Αν, μάλιστα, συνυπολογίσουμε το γεγονός πως οι Ελληνίδες αποτελούν το 51% του σώματος των ψηφοφόρων, το 40% του εργατικού δυναμικού και το 56% των πτυχιούχων ή φοιτητριών, τότε συνειδητοποιούμε πως ένα ποσοστό τους αφορά και λεσβίες οι οποίες ζουν και κινούνται μέσα στην ελληνική κοινωνία αθέατες και ανύπαρκτες, κλέβοντας -ίσως- κάποιαν άλλη ζωή. Οι αργοί ρυθμοί με τους οποίους η ελληνική κοινωνία αγκαλιάζει κάθε διαφορετικό, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν έχει να κάνει μόνο με την ψυχολογία του Νεοέλληνα που παραμένει με το ένα πόδι κολλημένος σε παραδοσιακές αξίες, αλλά και με το γεγονός πως έχει το άλλο πόδι να πατά σε νέες κοινωνικές τάσεις και να δίνει την εικόνα του ευγενούς Ευρωπαίου. Εχει να κάνει και με το γεγονός πως η Ελλάδα δεν είχε την ευκαιρία να δεχτεί τόσο έντονα τις δονήσεις των κοινωνικών αλλαγών, που συνέβησαν σε Αμερική και Ευρώπη πριν από μερικές δεκαετίες, ούτε και να ζήσει από κοντά την άνθηση των φεμινιστικών και gay κινημάτων της τότε εποχής. Η Ελλάδα της εποχής εκείνης ζούσε στο γύψο των συνταγματαρχών και η όποιας μορφής επαναστατική διάθεση πνιγόταν μέσα στη λογοκρισία και την εφαρμογή πρακτικών καταστολής. Αυτό σημάδεψε έντονα τα κινήματα κοινωνικής και σεξουαλικής αμφισβήτησης, με αποτέλεσμα οι αλλαγές να συμβαίνουν με πολύ πιο αργούς ρυθμούς σε σχέση με άλλες χώρες του κόσμου.

Με τα παραπάνω προσπάθησα να περιγράψω με λίγα λόγια την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα, και αν λάβουμε υπόψη το γεγονός πως ο Νεοέλληνας είναι μεν ανεκτικός απέναντι σε θέματα ομοφυλοφιλίας, αρκεί τα θέματα αυτά να μη συμβαίνουν μέσα στην οικογένειά του, τότε μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί οι λεσβίες -εκτός μερικών σπάνιων περιπτώσεων- βρίσκονται εύκολα αντιμέτωπες με προβλήματα κριτικής, αρνητικών σχολίων, ανεργίας και επιβίωσης. Συγκεκριμένα, αυτό που προσδοκά η οικογένεια από τις κόρες είναι να τελειώσουν το σχολείο, να πάρουν κάποιο πτυχίο, να βρουν μια δουλειά και μετά να παντρευτούν και να κάνουν οικογένεια, διατηρώντας παράλληλα και τη δουλειά τους. Η κόρη που θα δηλώσει πως θέλει να μείνει μόνη και να αφοσιωθεί στην καριέρα της αντιμετωπίζεται με δυσπιστία, όπως με δυσπιστία αντιμετωπίζεται και η γυναίκα που ανέρχεται στην επαγγελματική βαθμίδα και έχει περισσότερες ικανότητες από τον άντρα συνάδελφο.

Ο φόβος των αρνητικών σχολίων και του κοινωνικού κόστους, αλλά και της αδυναμίας προβολής επιχειρημάτων που θα άλλαζαν αυτή την «κακή» εικόνα, αναγκάζει αρκετές λεσβίες να μη δηλώνουν ανοικτά το σεξουαλικό τους προσανατολισμό και αυτό το γεγονός δεν αφορά μόνο την απλή λεσβία που δουλεύει μεροκάματο σε κάποιο εργοστάσιο, αλλά και την επιστήμονα, τη γυναίκα καριέρας, την εκπαιδευτικό και τη μητέρα. Ολες βρίσκονται αντιμέτωπες με το δίλημμα του τι μπορεί να χάσουν και τι να κερδίσουν. Μπροστά σε ένα τέτοιο δίλημμα είναι λογικό πως βαραίνει περισσότερο το τι χάνεται, παρά το τι κερδίζεται. Ο φόβος για μία εκπαιδευτικό, για παράδειγμα, είναι πως θα χάσει τη θέση της και κατ' επέκταση, την καριέρα της λόγω ενός ευαίσθητου επαγγέλματος που επέλεξε (έρχεται σε επαφή με παιδιά διαφόρων ηλικιών και η σεξουαλικότητά της θεωρείται προκλητική, ακόμα και αν δεν βγαίνει παραέξω, ώστε να θεωρηθεί υπαίτια εκμαυλισμού). Για μια μητέρα ο φόβος αυτός περιέχει ακόμα μεγαλύτερη αγωνία, γιατί η κηδεμονία των παιδιών της (και η ικανότητά της να τα αναθρέψει σωστά) θα κριθεί μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου και βασίζεται αποκλειστικά στην «ευαισθησία» της έδρας των δικαστών.

Δεν είναι μόνο ο φόβος της κοινωνικής αντιμετώπισης που αναγκάζει στη σιωπή. Ο φόβος της οικονομικής ανασφάλειας έχει εξίσου ανάλογη βαρύτητα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θέματα καριέρας και επιβίωσης. Αξίζει στο σημείο αυτό να αναφέρω πως υπάρχει έντονο πρόβλημα ανεργίας στην Ελλάδα και πως το 18% των νεαρών Ελληνίδων πτυχιούχων δεν μπορεί να βρει δουλειά ανάλογη με τις σπουδές που έχει κάνει. Πόσο, μάλλον, όταν οι λεσβίες ζουν μέσα σε μια κοινωνία που έχει αρχίσει να μεταμορφώνεται από κοινωνία που παράγει κουλτούρα σε κοινωνία του «image making» όπου η εικόνα έχει βαρύτητα, διαμορφώνοντας κοινή γνώμη. Μεταμορφώνεται σιγά σιγά σε κοινωνία με καταναλωτική κουλτούρα επικεντρωμένη στο χρήμα, το οποίο χρησιμοποιείται σαν βιτρίνα για την προσωπική βελτίωση της καταναλωτικής ζωής του καθενός μας. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας κοινωνίας είναι δύσκολο να ζήσεις ανοικτά τη ζωή σου, αν δεν υπάρχουν θεσμικά και νομικά πλαίσια για να τη στηρίξουν, πόσο μάλλον να απαιτήσεις δικαίωμα στη διαφορετικότητα.

Και εδώ μπορούμε να συγκρίνουμε το νομικό καθεστώς της Ελλάδας με το καθεστώς άλλων ευρωπαϊκών χωρών, που έχουν φροντίσει έτσι ώστε οι αλλαγές να προάγουν ένα θετικό κλίμα για τις λεσβίες. Συγκεκριμένα, τα ίσα δικαιώματα, οι ίσες παροχές και το δικαίωμα μιας ελεύθερης και δημιουργικής ζωής προστατεύεται συνταγματικά και νομικά στην Ολλανδία, τη Γαλλία, τη Δανία (που ήταν και η πρώτη χώρα στον κόσμο που επέτρεψε τη συνένωση ατόμων του ιδίου φύλου με το γάμο το 1989), τη Σουηδία και σε άλλες χώρες, ενώ στην Ελλάδα επικρατεί μια πλήρης έλλειψη νομικών πλαισίων που θα προστάτευαν τις προσωπικές επιλογές του ανώνυμου και επώνυμου πολίτη.

Επίσης, εξακολουθούν να ισχύουν νόμοι που μπορούν ανά πάσα στιγμή να τεθούν σε εφαρμογή και να χρησιμοποιηθούν ως μέσο διασυρμού και εκβιασμού. Παράδειγμα, ένας μεταξικός νόμος περί «προσβολής της δημοσίας αιδούς» που έχει χρησιμοποιηθεί δύο φορές κατά του περιοδικού «ΑΜΦΙ» και έσυρε στα δικαστήρια τους υπεύθυνους έκδοσής του. Την πρώτη φορά τον Λουκά Θεοδωρακόπουλο το 1981 και τη δεύτερη εμένα το 1991. Αλλο παράδειγμα, πρόσφατο, είναι η εφαρμογή ενός ποινικού κώδικα του 1951, σύμφωνα με τον οποίο τιμωρούνται ως αξιόποινες πράξεις ομοφυλόφιλες σχέσεις μεταξύ αντρών που γίνονται επί πληρωμή. Το αδίκημα λέγεται «παρά φύσιν ασέλγεια» και πριν από τις βουλευτικές εκλογές (Απρίλιος 2000) έδωσε αρκετή τροφή στα παράθυρα των δελτίων ειδήσεων, διασύροντας την υπόληψη γνωστών επώνυμων ατόμων, ανάμεσά τους και ενός υποψήφιου βουλευτή, του Χάρη Τομπούλογλου, ο οποίος και αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Συμπληρώνω ότι η ομοφυλοφιλία των γυναικών, στην ίδια περίπτωση, δεν τιμωρείται γιατί πρέπει να παραμένει κρυφή. Ενα ακόμη χαρακτηριστικό της ανδροκρατικής κοινωνίας.

Οσο για την Εκκλησία και την εκπαίδευση, τα πράγματα είναι από πρωτόλεια έως και ανύπαρκτα. Παρά τις διαβεβαιώσεις κάποιων υπουργών Παιδείας για την εισαγωγή του μαθήματος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία και την έκδοση βιβλίων που θα ανέφεραν και την ομοφυλοφιλία, στην πραγματικότητα δεν έχει γίνει ακόμα τίποτα και η νεολαία εξακολουθεί να είναι έρμαιο των προλήψεων και των δεισιδαιμονιών που μαστίζουν την κοινωνία. Η Εκκλησία, μάλιστα, θεωρεί την ομοφυλοφιλία μιαρή και αμαρτωλή πράξη, αλλά είναι έτοιμη να συγχωρήσει τον ομοφυλόφιλο -αρκεί να μετανοήσει για τις πράξεις του και να μην τις ξανακάνει. Μ' άλλα λόγια, δέχεται τον ομοφυλόφιλο αρκεί να μην έχει καμία ομοφυλόφιλη επαφή. Κατά την άποψή μου η φιλοσοφία τού «αγάπα τον αμαρτωλό, αλλά καταδίκασε την αμαρτία» ούτε βελτιώνει τα πράγματα, αλλά ούτε και απελευθερώνει από συναισθήματα ενοχής, τουναντίον δημιουργεί περισσότερα.

Και πού βρίσκεται η κοινή γνώμη; Η απάντηση έρχεται από μόνη της, αν δούμε κάτω από το μικροσκόπιο το μικρόκοσμο και μακρόκοσμο της ελληνικής κοινωνίας. Η γυναικεία ομοφυλοφιλία, σε αντίθεση με την αντρική, είναι εννοιολογικά μη αναγνωρίσιμη και αυτό γιατί η γυναικεία σεξουαλικότητα είναι πολύ στενά συνδεδεμένη με τη μητρότητα. Επομένως, ο λεσβιασμός θα πρέπει να παραμένει αθέατος και σιωπηλός γιατί, από κοινωνικής πλευράς, είναι μη αναγνωρίσιμος. Βέβαια, το ότι μια πλευρά της γυναικείας σεξουαλικότητας είναι μη αναγνωρίσιμη, δεν σημαίνει πως είναι και ανύπαρκτη. Επιπροσθέτως, από τα μέσα της δεκαετίας του '80 και μετά, που αρχίζει να καταλαγιάζει το έντονα πολιτικοποιημένο κλίμα των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης (πρώτα χρόνια μετά το 1974), τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης προβάλλουν όλο και πιο συχνά θέματα ομοφυλοφιλίας και δεν είναι λίγες οι εκπομπές στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο όπου δίνεται η δυνατότητα σε εκπροσώπους κινημάτων και οργανώσεων να αναπτύξουν τις απόψεις τους. Αρνητικό στοιχείο σε όλο αυτό το κλίμα είναι πως η παρουσία ενός ομοφυλόφιλου χαρακτήρα μέσα από τις σειρές που παίζονται στην ελληνική τηλεόραση, δείχνει έναν ανέραστο τύπο που σχεδόν πάντα αναλαμβάνει να παίξει το ρόλο της παρηγορήτρας της ετεροφυλόφιλης ηρωίδας. Ουδέποτε οι σειρές αυτές είχαν μια λεσβία ηρωίδα, πράγμα που αντανακλά έντονα την άποψη πως η γυναίκα εξακολουθεί να είναι στενά συνδεδεμένη με τη μητρότητα και η οποιαδήποτε αντίθετη εικόνα θεωρείται ακόμα πολύ προχωρημένη και ίσως ασυμβίβαστη.

Πέραν τούτου, το γεγονός πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αναφέρονται συχνά σε θέματα διαφορετικής σεξουαλικότητας είναι αρκετό ώστε να δοθεί εμφάνεια σε θέματα που ήταν μέχρι πρότινος ταμπού και να διαμορφωθεί μια νέα κοινή γνώμη όπου η συντριπτική πλειοψηφία (68,7%) των νέων ηλικίας 18-24 ετών δηλώνει πως δεν έχει κανένα πρόβλημα με τις λεσβίες ή τους ομοφυλόφιλους και πως θα ψήφιζε ομοφυλόφιλο/η βουλευτή, όχι όμως πρωθυπουργό ή Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Για τις μεγάλες ηλικίες (55 ετών και άνω) ο χαρακτηρισμός «λεσβία» χρησιμοποιείται ακόμα σαν βρισιά και η νοοτροπία αυτή κάνει δύσκολο για μια λεσβία, όσο καλή διάθεση και να έχει, να μπει στη θέση να εξηγήσει γιατί αγαπά τις γυναίκες ή γιατί έλκεται ερωτικά από γυναίκες, χωρίς να είναι αναγκασμένη να καταρρίπτει με επιχειρηματολογίες το μύθο τού «φάση είναι θα σου περάσει» ή τον άλλο μύθο τού «δεν έχεις βρει ακόμα τον κατάλληλο άντρα» ή να αντιμετωπίσει διάφορα σχόλια, συνήθως ρατσιστικού περιεχομένου.

Το κλίμα έχει αρχίσει να διαμορφώνεται αρκετά θετικά ώστε είναι ζήτημα χρόνου το πότε θα αρχίσουν να θίγονται βασικά ζητήματα που αφορούν και τις λεσβίες, όπως οι σχέσεις με την οικογένεια, ο γάμος, οι ίσες κοινωνικές παροχές, το δικαίωμα στη μητρότητα κ.λπ. που θα βοηθήσουν στην εξοικείωση της ελληνικής κοινωνίας με θέματα διαφορετικότητας. Το σημαντικότερο είναι πως θα βοηθήσει τις νεαρές ηλικίες να καταλάβουν πως η ενστέρνιση της φιλοσοφίας «κάνε ό,τι θέλεις στην προσωπική σου ζωή, αρκεί να μην το μάθει κανένας», δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. Δεν απελευθερώνει, αντιθέτως διαιωνίζει συναισθήματα όπως ο φόβος και η ενοχή. Συναισθήματα που όλοι γνωρίζουμε πως απογυμνώνουν το άτομο από την επιθυμία να ζήσει μια πλήρη και εποικοδομητική ζωή.

Η ομοφοβία στην Ευρώπη


Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) ασχολείται συνεχώς με υποθέσεις διακρίσεων ή παραβιάσεων των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ. Μέσα στα πλαίσια της εξάλειψης των διακρίσεων είναι και η αναγνώριση των τάσεων ομοφοβίας, που εξακολουθούν να υφίστανται σε αρκετές από τις χώρες της Ευρώπης. Δυστυχώς, ο κατάλογος είναι μακρύς και δείχνει πως χρειάζεται να εφαρμοστούν ακόμα πιο αυστηρά μέτρα που θα οδηγήσουν στην καταστολή κάθε ομοφοβικής πρακτικής και ενδεχομένως το ΕΔΔΑ να αναγκαστεί να λάβει αυστηρές αποφάσεις καταδικάζοντας τις χώρες που εξακολουθούν να μην μεριμνούν για την προστασία των ΛΟΑΤ πολιτών τους.

Σύμφωνα, λοιπόν, με το ΕΔΔΑ υπάρχουν χώρες που απαγορεύουν στους ΛΟΑΤ το δικαίωμα της ελευθερίας συνάθροισης, με το πλέον απλό παράδειγμα την απαγόρευση απλών και ειρηνικών συναθροίσεων περηφάνιας, όπως είναι τα γκέι πράιντ (Μόσχα, Ταλλίν, Ρίγα) με το πρόσχημα πως κινδυνεύει η δημόσια ασφάλεια! Η πραγματικότητα έχει τελείως διαφορετική εικόνα. Οι αρχές δεν κάνουν τίποτα για να προστατέψουν την ζωή και την σωματική ακεραιότητα των ΛΟΑΤ που οργανώνουν και συμμετέχουν στα πράιντ με αποτέλεσμα να βρίσκονται εκτεθειμένες/οι στις «διαθέσεις» του όχλου με την ανοχή των δυνάμεων της αστυνομίας.

Είναι λυπηρό αυτό το φαινόμενο των διακρίσεων κατά ατόμων λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού. Τόσο τα δείγματα όσο και οι συνέπειες τέτοιων πρακτικών προκατάληψης οδηγούν κόσμο στην καθημερινή θυματοποίηση. Μάλιστα, δεν είναι σπάνιο ορισμένα ΛΟΑΤ πρόσωπα να προτιμούν την σιωπή γύρω από κάθε τι που έχει να κάνει με την προσωπική τους ζωή με τον φόβο πως θα γίνουν αποδέκτριες και αποδέκτες διακριτικής συμπεριφοράς ή και παρενοχλήσεων. Επιπροσθέτως, δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις όπου οι ΛΟΑΤ ακτιβιστές ή τα γραφεία που στεγάζονται ΛΟΑΤ οργανώσεις γίνονται στόχος πράξεων βιαιοπραγίας και ρητορικής μίσους, ιδιαίτερα όταν η νομοθεσία δεν καλύπτει ρητά τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

Το φαινόμενο της μειωτικής συμπεριφοράς απέναντι στις λεσβίες, τους γκέι και τα διαφυλικά και τα αμφισεξουαλικά πρόσωπα δεν είναι νέο και δεν εξαφανίστηκε με την πτώση του ναζισμού, όπου έχουν καταγραφεί γύρω στις 100.000 συλλήψεις ανθρώπων με την υποψία πως είχαν ομοερωτικό σεξουαλικό προσανατολισμό και έστειλε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης πάνω από 10.000 ομοφυλόφιλους. Το φάντασμα του ναζισμού πλανάται ακόμα πάνω από την δημοκρατική και ενωμένη Ευρώπη, ειδικά όταν οι ακροδεξιές ομάδες ασκούν βία κατά των ΛΟΑΤ ή όταν ακούγονται ομοφοβικά συνθήματα ή εξαπολύονται απειλές και χρησιμοποιείται επιδέξια η ρητορική μίσους. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ευθύνη πέφτει στις πλάτες των πολιτικών, των θρησκευτικών ηγετών και όσων μπορούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη ώστε να λάβουν τα κατάλληλα και δραστικά μέτρα που θα οδηγήσουν στην εξάλειψη αυτών των φαινομένων και θα δημιουργήσουν ένα απόλυτο κλίμα σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεξουαλικού προσανατολισμού.

Επιπροσθέτως, το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει εκδώσει αρκετές συστάσεις που επικεντρώνονται στην θεμιτή προστασία του δικαιώματος των ΛΟΑΤ να εκφράζονται ελεύθερα και να δημιουργούν τις δικές τους ομάδες. Η πολιτική ηγεσία, αν θέλει να εφαρμόσει πραγματικό κλίμα ισονομίας και ισοπολιτείας, οφείλει να μελετήσει προσεκτικά τις συστάσεις αυτές και να φροντίσει ώστε να γίνονται σεβαστές από τους θρησκευτικούς ηγέτες εφόσον πρόκειται για την προστασία των θεμελιωδών και των αστικών δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ και εφόσον θέτουν σαφείς νομικές νόρμες που οδηγούν στην εξάλειψη των διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου.

Ένα άλλο σοβαρό σημείο είναι η αναγνώριση και η νομική κατοχύρωση των ομοερωτικών σχέσεων. Εδώ δεν υπάρχει σχεδόν καμία ουσιαστική εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας όλων των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις οδηγίες της Κομισιόν. Κάποιες χώρες έχουν μεριμνήσει ώστε να παρέχουν σημαντική προστασία στις σχέσεις των ζευγαριών ιδίου φύλου. Συγκεκριμένα, το σύμφωνο συμβίωσης ισχύει σε Ανδόρα, Δημοκρατία της Τσεχίας, Δανία, Φιλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ισλανδία, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Σλοβενία, Σουηδία, Ελβετία και Αγγλία. Επίσης, τα ζευγάρια προστατεύονται με τον θεσμό του πολιτικού γάμου σε Βέλγιο, Ολλανδία, Ισπανία, Νορβηγία και Σουηδία. Αντιθέτως, άλλες χώρες τείνουν να αδιαφορούν παντελώς για αυτό το ανθρώπινο δικαίωμα (μεταξύ άλλων και η Ελλάδα που ψήφισε πρόσφατα νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης μόνο για τα ετερόφυλα ζευγάρια, αλλά και καταδίκασε πρωτόδικα δύο ζευγάρια γιατί τόλμησαν να ασκήσουν το αστικό τους δικαίωμα στον πολιτικό γάμο).

Στο σημείο που έχει φτάσει η ενωμένη Ευρώπη των 27 χωρών είναι αδύνατον να μένουμε απαθείς μπροστά στις εξελίξεις. Ούτε έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου να περιμένουμε πότε θα εξαλειφθούν από μόνες τους. Χρειάζονται μέτρα, η εφαρμογή των οποίων θα οδηγήσει στην αποτελεσματική προστασία των ΛΟΑΤ, όπως:

  • Αναθεώρηση της εθνικής νομοθεσίας σύμφωνα με τις οδηγίες της Κομισιόν ώστε να αποδίδει ισονομία και ισοπολιτεία και στα ΛΟΑΤ πρόσωπα.
  • Εφαρμογή αυστηρότερων μέτρων κατά των εκπροσώπων των αρχών που με την στάση τους διαιωνίζουν τις ίδιες και τις ίδιες προκαταλήψεις κατά των ΛΟΑΤ.
  • Ευρύτερη γνώση των νόμων και καλύτερη ενημέρωση πάνω σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  • Εισαγωγή του μαθήματος της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία για όσες χώρες δείχνουν ακόμα αδιαφορία.
  • Σεβασμός της ανθρώπινης αξίας.
  • Αυστηρότερες ποινές για τα εγκλήματα μίσους και αλλαγή της νομοθεσίας ώστε να αποκλείεται η παραμικρή ανοχή σε παραβατικές πράξεις που αφορούν τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου.
  • Τέλος, τα δικαστήρια και οι διάφορες άλλες ανεξάρτητες αρχές προστασίας του πολίτη οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερη βαρύτητα σε θέματα διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού.

Έτσι θα προχωρήσουμε σε μια πραγματικά ενιαία και δημοκρατική Ευρώπη.